Skip to main content

Breda NassauStad

Nassaunieuws

Op deze pagina vindt u “oud nieuws” in de vorm van geschiedkundige feiten en weetjes over Breda,  de Nassaus en hun sociale omgeving. NassauNieuws wordt ook op papier uitgebracht, de pdf-bestanden van alle edities zijn hier te downloaden.

33

Oktober 2026

Graafschap en Hertogdom naast de Baronie (1) Voorvertoning van dit nummer. Voor de beste leeservaring: klik op de knop ‘Lees het hele nummer’.
DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
30

April 2026

Deze nieuwsbrief vertelt over de stad Diest en hoe de Bredase Nassaus aan deze stad komen. Wat is er nog terug te vinden van deze familie in Diest.

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
29

Februari 2026

In deze editie staat het ruiterstandbeeld van koning-stadhouder Willem III op het Kasteelplein centraal en vooral het raadsel rond de wapenschilden op de sokkel. Het nummer duikt in de achtergrond van ontwerper Dirk Roosenburg, de architectonische keuzes van de sokkel en de herkomst van de verschillende heraldische symbolen. Terwijl sommige wapens te herleiden zijn tot Willem III, de Nederlanden, Groot-Brittannië, Frankrijk en Amalia van Solms, blijft één schild hardnekkig onverklaard. De editie laat zien hoe zelfs in goed onderzochte Nassause geschiedenis nog altijd mysteries schuilgaan — en nodigt lezers uit om mee te denken.

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
28

December 2025

In deze editie staat ‘grensoverschrijdend gedrag’ centraal in de letterlijke zin van het woord: je leest hoe Breda door de eeuwen heen steeds van grens veranderde, van vroege nederzetting en burcht aan de Mark tot vestingstad met muren, poorten en bastions. Het nummer volgt de grote uitbreidingen onder de Polanens, Nassaus, Maurits, Frederik Hendrik en Willem III, en laat zien hoe militaire, bestuurlijke en later gemeentelijke grensverleggingen Breda uiteindelijk deden uitgroeien van een stadje van nog geen 0,3 km² tot het huidige stedelijke gebied van ruim 128 km².

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
27

oktober 2025

In deze editie lees je over de opa’s van koning Willem-Alexander: de nuchtere Claus von Amsberg uit Noord-Duitsland en de flamboyante prins Bernhard van Lippe-Biesterfeld. Hun levensverhalen voeren van Afrika tot Jena, waar de oorsprong ligt van de uitdrukking “Mijn naam is Haas”. Het nummer verbindt familiegeschiedenis, Europese politiek en taalgeschiedenis op typische NassauNieuws-wijze: met een vleugje humor, historische weetjes en een knipoog naar het heden.

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
26

augustus 2025

In deze editie lees je over Johan Willem Friso van Nassau-Dietz (1711), de Friese erfgenaam van Willem III van Oranje, wiens naam prijkt op het Baroniemonument in Breda. Ontdek hoe hij, als jonge prins en nieuwe schakel tussen de Hollandse en Friese Nassaus, tragisch om het leven kwam bij Moerdijk — nog voordat zijn erfenis officieel was bevestigd. Daarnaast lees je over het 15-jarig jubileum van de cursus “De historie van Breda voor beginners”, waarmee honderden deelnemers al kennismaakten met het rijke verleden van de stad.

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
25

juni 2025

In deze jubileumeditie wordt stilgestaan bij Bredase jaartallen met ‘25’, van 1125 tot 2025. Lees over het eerste schriftelijke voorkomen van de naam Breda, de geboorte van Jan I van Polanen, het beleg van 1625, de komst van het Kadaster in 1825 en de oprichting van de Bredase stadsbus in 1925. Ook wordt vooruitgeblikt op de ontwikkelingen van 2025 — van nieuwe stadsprojecten tot de vijfde editie van de Nassaudag, met een lezing door historicus Luc Panhuysen over Willem III van Oranje-Nassau.

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
24

april 2025

In deze editie lees je over het veranderende licht van Breda, en hoe de Grote of Onze Lieve Vrouwekerk – ooit trots verlicht als symbool van de Nassaus – tegenwoordig in de schaduw staat door een mislukt lichtontwerp. Het artikel blikt terug op eeuwen van verlichting, van fakkels en gaslampen tot moderne LED-installaties, en pleit voor een nieuwe, waardige belichting van Bredas iconische toren. Tot slot wordt vooruitgeblikt op een bijzonder moment: in oktober 2025 keert het hart van René van Chalon tijdelijk terug naar Breda.

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
23

februari 2025

In deze editie lees je over Jan VIII van Nassau-Siegen, het ‘heethoofd’ van de familie Nassau die tijdens de Tachtigjarige Oorlog aan Spaanse zijde vocht. Als katholiek verzette hij zich fel tegen zijn protestantse verwanten en speelde hij een opmerkelijke rol in het Beleg van Breda (1624–1625). Het nummer vertelt over zijn bewogen leven — van gevangenschap in Napels tot zijn poging om de Baronie van Breda te claimen — en hoe familieruzies binnen de Nassaus soms tot echte veldslagen leidden.

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
22

december 2024

In deze wintereditie lees je over de klokken en branden van de Grote Toren van Breda, en hoe de Nassaus — vooral Willem III van Oranje-Nassau — een sleutelrol speelden in de herbouw en restauratie na de verwoestende brand van 1694. Ontdek hoe de toren, kerk en beiaard dankzij hun bijdragen behouden bleven, en hoe het stadsbeeld van Breda verder werd verfraaid met paleizen, tuinen en vestingwerken. De editie sluit af met een vooruitblik op de Nassaudag 2025, die traditiegetrouw zal worden ingeluid met het luiden van de klokken.

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
21

oktober 2024

In deze editie lees je over het beleg van Breda (1624–1625), toen de Spanjaarden onder leiding van Ambrogio Spinola de stad na elf maanden veroverden op gouverneur Justinus van Nassau, de bastaardzoon van Willem van Oranje. Het verhaal belicht de belegering, de hongersnood, en de symbolische betekenis van Velázquez’ schilderij “De overgave van Breda”. Daarnaast vind je een leestip voor de vaste tentoonstelling “De Nassaus van Breda – Kasteel, Stad en Land” in het Stedelijk Museum Breda, met gids vol historische inzichten en beeldmateriaal.

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
20

augustus 2024

In deze editie lees je over de reislustige graaf Hendrik III van Nassau, die in de 16e eeuw als raadsman van keizer Karel V heel Europa doorkruiste. Van Valladolid en Pamplona tot Burgos, waar hij in 1524 trouwde met Mencia de Mendoza, volgt het verhaal zijn reizen, ontmoetingen en verblijfplaatsen. Een historische ontdekkingsreis door Spanje die laat zien hoe Hendrik III niet alleen Breda, maar ook het Europese hofleven blijvend heeft beïnvloed.

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
19

juni 2024

In deze zomereditie lees je over Jan van Polanen, geboren 700 jaar geleden, en zijn cruciale rol in het ontstaan van het Huis Nassau in Breda. Verder lees je over het 500 jaar oude huwelijk van Hendrik III van Nassau en Mencia de Mendoza, en over de benoeming van Henricus van Beek als derde bisschop van Breda, precies 150 jaar geleden. Daarnaast vind je informatie over de nieuwe ronde van de cursus “De historie van Breda voor beginners” en een tip voor de tentoonstelling “De lusten van Engelbrecht” in het Stedelijk Museum Breda.

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
18

april 2024

In deze lente-editie lees je over de liefdesleven en bastaardkinderen van de Nassaus van Breda, van Engelbrecht I tot Willem van Oranje. Hun “lentekriebels” leverden niet alleen verhalen op over geheime relaties, maar ook over invloedrijke nakomelingen zoals Justinus van Nassau. Daarnaast ontdek je het bijzondere grafmonument van Jan de Bastaard van Nassau in de Grote Kerk — een indrukwekkend voorbeeld van middeleeuwse memento-mori-kunst en een tastbare herinnering aan Bredase geschiedenis.

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
17

februari 2024

In deze editie lees je over beeldspraak en standbeelden in Breda, van carnavalsiconen tot monumenten van de Nassaus en Oranjevorsten. Daarnaast wordt teruggeblikt op het niet-gerealiseerde plan voor een Nationale Vorstentuin en besproken welke historische figuren volgens velen wél een standbeeld verdienen. Tot slot werpt het nummer een blik op Breda honderd jaar later, met een vergelijking van de stad toen en nu – van middeleeuws vestingstadje tot royale parel van het zuiden.

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
16

december 2023

In deze editie lees je over het koninklijk transport per spoor – van de eerste vorstelijke treinritten sinds 1839 tot het bezoek van koningin Wilhelmina aan Breda in 1905. Ontdek de luxueuze salonrijtuigen, historische reisverhalen en hoe de koninklijke trein zich door de jaren heen ontwikkelde tot een rijdend paleis. De uitgave sluit af met een blik op het laatste gebruik van de trein in 2023 en een koninklijke wens voor een voorspoedig nieuw jaar.

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
15

oktober 2023

In dit nummer ontdek je de geschiedenis van het Hof van Nassau in Brussel. Ooit gebouwd door Willem van Duvenvoorde en later via Johanna van Polanen in handen gekomen van de Nassaus, werd het paleis onder Hendrik III een trefpunt voor vorsten, edellieden, kunstenaars en schrijvers. Hier hing onder andere ‘De Tuin der Lusten’ van Jheronimus Bosch en stond de prachtige Nassaukapel. Na de Nassaus namen onder meer de hertog van Alva en Filips Willem van Oranje er hun intrek. Hoewel het paleis zelf verdwenen is, kun je vandaag de dag nog steeds de Nassaukapel en fundamenten van het vroegere Hof van Brussel bezoeken, evenals het Koningsplein dat er later bovenop werd aangelegd.

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
14

augustus 2023

In dit nummer lees je hoe graaf Hendrik III van Nassau zijn gebied wist uit te breiden met onder andere Rijsbergen en Zundert. De oorsprong van deze gronden gaat terug tot de 10e eeuw, toen ze nog in handen waren van de Sint-Baafsabdij in Gent. Via verschillende heren en hertogen kwamen de bezittingen uiteindelijk in 1523 en 1531 bij Hendrik III terecht. Deze gebiedsuitbreiding betekende een belangrijke versterking van de Baronie van Breda en is vandaag de dag nog terug te zien op het Baroniemonument in het Valkenberg.

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
13

juni 2023

In dit nummer staan twee bijzondere verhalen centraal die Breda met de Nassaus en vrijheid verbinden. Allereerst de jubileumtocht op de houten fiets van het Willem van Oranje College, ter ere van 60 jaar Unie van Oranjesteden en 75 jaar schoolgeschiedenis. Daarnaast het verhaal van de vrijheidsboom in Breda: van de revolutionaire boom in 1793 tot het kunstwerk van Jennifer Tee dat sinds 2022 opnieuw symbool staat voor vrijheid en verbinding.

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
12

april 2023

In deze editie lees je over de verrassende historische nabijheid tussen de Oranje-Nassaus en de Bonapartes aan de Haagweg in Breda, met bijzondere verhalen rond Lodewijk Napoleon en koning Willem I. Verder vind je een vooruitblik op de Nassaudag 2023, een leestip over Het verhaal van Vlaanderen, en een bezoektip voor de lezing over graaf Hendrik III van Nassau.

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
11

februari 2023

In deze kleurrijke editie lees je over de geschiedenis van carnaval in Breda, van vroege vastenavondvieringen tot de oorsprong van het huidige Kielegat. Daarnaast maak je kennis met Jacob Campo Weyerman, de flamboyante 18e-eeuwse schrijver en feestnummer uit Breda, en krijg je alvast een vooruitblik op de Nassaudag 2023, vol activiteiten in het teken van Breda en de Nassaus.

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
10

december 2022

In deze feestelijke decembereditie lees je over het winterse Mastbos en hoe graaf Hendrik III van Nassau dit eeuwenoude dennenbos aanlegde dat nog altijd een trots van Breda is. Daarnaast maak je een zonnige uitstap naar het Nassau op de Bahama’s, waar de stad haar naam dankt aan koning Willem III van Oranje-Nassau. Een mooie mix van winterse historie en tropische Nassau-warmte om het jaar sfeervol af te sluiten.

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
9

Oktober 2022

In deze editie lees je over het sociale gevoel van de Nassaus, hun inzet voor zorg, armenzorg en weeshuizen in Breda, en hoe deze instellingen zich door de eeuwen heen hebben ontwikkeld. Daarnaast wordt aandacht besteed aan Amalia van Solms en haar betrokkenheid bij het onderwijs in Breda, waaronder de oprichting van de beroemde Illustere School, waarmee zij het onderwijs en de kennis in de stad een blijvende impuls gaf.

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
8

augustus 2022

In deze editie ontdek je het verhaal “Ter lering ende vermaeck” over de rijke geschiedenis van het voormalige klooster Sint Catharinadal, dat door de eeuwen heen veranderde van onderwijsinstituut tot casino. Daarnaast lees je over de voorbereidingen voor Nassaudag 2023 en vind je tips voor de gratis wandel- en fietsroutes waarmee je deze zomer het Nassauverleden van Breda verder kunt verkennen.

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
7

juni 2022

In deze feestelijke editie staat de Nassaudag 2022 centraal — een dag vol historische beleving, muziek, straattheater en ambacht in het hart van Breda. Lees over de bijzondere tentoonstelling “René en marche”, een expositie als lopend buffet ter ere van René de Chalon, en bereid je voor op de avondlijke Nassaurezing over Willem van Oranje en Anna van Saksen — een boeiende ontmoeting tussen geschiedenis en verhaal.

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
6

april 2022

In deze editie lees je alles over de voorbereidingen en het veelzijdige programma van de Nassaudag 2022, vol historische activiteiten, stadswandelingen en optredens in het teken van de Nassaus. Daarnaast vind je een verslag van de levendige Nassaurezing over Hendrik van Oranje-Nassau en een vooruitblik op de tweede lezing, waarin het roerige huwelijk van Willem van Oranje en Anna van Saksen centraal staat.

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
5

februari 2022

In deze editie lees je over de aankomende Nassaurezing over prins Hendrik van Oranje-Nassau en de voorbereidingen voor de Nassaudag 2022, die na de coronaperiode groots wordt hervat. Verder ontdek je alles over het historische Bastion Nassau en de vestingwerken van Breda, én krijg je een tip voor de cursus “De historie van Breda voor beginners” voor wie meer wil leren over het Nassau-verleden van de stad.

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
4

december 2021

In deze winterse editie lees je over Breda in vroeger tijden vol sneeuw en winterpret, met sfeervolle illustraties van Jan Strube. Verder ontdek je het verhaal achter het Mariabeeld in de Grote Kerk en zijn bijzondere geschiedenis, en lees je een terugblik op de drukbezochte Nassaurezing over de Sint-Elisabethsvloed. Tot slot wenst Stichting Breda Nassuastad iedereen warme feestdagen en een historisch mooi nieuwjaar.

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
3

oktober 2021

In deze editie lees je over de geschiedenis van de Bredase kermis en hoe deze zich door de eeuwen heen heeft ontwikkeld – van religieus jaarmarkt tot moderne familiekermis. Daarnaast ontdek je hoe de Nassaus zelf genoten van dit volksvermaak en maak je kennis met het project “Wat nou Nassau?!”, waarin jonge Bredanaars op speelse wijze het Nassau-verleden van de stad onderzoeken en delen via video’s en schoolprojecten.

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
2

Augustus 2021

In deze editie lees je over de populaire Nassau wandel- en fietsroutes en hun blijvende succes, een bijzonder artikel over 700 jaar marktdag in Breda, en de aankondiging van de komende Nassaurezing. Daarnaast ontdek je in het verhaal “Van speelhuis tot… speelhuis” hoe plekken van vermaak in Breda zich door de eeuwen heen hebben ontwikkeld — van jachtslot tot modern stadspark.

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER
1

Juni 2021

In deze editie lees je een terugblik op de digitale Nassaudag 2021, ontdek je het verhaal achter het Vierkant van Maurits in het Mastbos, en krijg je alvast een voorproefje van de komende Nassaurezing over de Nassaus en de tweede Sint-Elisabethsvloed.

DOWNLOADEN
LEES HET HELE NUMMER